Από τις πρώτες φιλοσοφικές σκέψεις...

 

Από πολύ νωρίς είχε περάσει από τον ανήσυχο νου μου η ασαφής σκέψη, ότι η αλλαγή που αντιλαμβανόμαστε στα πράγματα γίνεται με ένα σχετικό τρόπο και ίσως φαινομενικά. Μία από τις πρώτες σκέψεις στη μαθητική ηλικία, ήταν η φαντασιακή υπόθεση, ότι εάν όλα τα πράγματα άλλαζαν μόνο στις διαστάσεις (χωρίς άλλη αλλοίωση) με την ίδια αναλογία, τότε ξανά θα υπήρχαν οι ίδιες χωρικές διαφορές μεταξύ τους και δεν θα άλλαζε τίποτα... Τη φιλοσοφική άποψη, ότι το Σύμπαν απ’ όλους τους χρόνους υπάρχει σαν σταθερή ποιότητα, την άποψη αυτή σχημάτισα δύο χρόνια μετά το ξεκίνημα των ολοήμερων καθημερινών φιλοσοφικών αναζητήσεων σε νεαρή ηλικία. Τότε ακόμα δεν είχα απαλλαγεί από τις έννοιες του άπειρου χρόνου και ενός άπειρου χώρου και σκεφτόμουν για τα πράγματα με τη μηχανιστική άποψη της Νευτώνειας φυσικής. Όπως ήταν λογικό, δεν θεωρούσα σταθερό και ολοκληρωμένο το Σύμπαν στην παρούσα φάση που τα πράγματα εξελίσσονται και φυσικά δεν είχα διανοηθεί, ότι τα υλικά πράγματα "συναντιούνται" με έναν εσωτερικό τρόπο με τη "σκοτεινή" ενέργεια ενός πεπερασμένου χώρου. Ακαλλιέργητος και νεαρός όπως ήμουν, αντιλαμβανόμουν ότι μόνο με αυτή τη φιλοσοφική άποψη του "κυκλικού Γίγνεσθαι" θα ξεπερνούσα την αδιέξοδη μετάθεση του προβλήματος για την αρχή της ύπαρξης των πραγμάτων σε κάτι άλλο που θα προϋπήρχε. Σε μία από τις προσπάθειες να κατανοήσω κι εγώ ο ίδιος τι υπονοούσα με μία τέτοια άποψη που φαινόταν σε πλήρη αντίθεση με την εμπειρία, είχα σημειώσει ανορθόγραφα, μυστικιστικά και επηρεασμένος από το φιλοσοφικό έργο του Άρθουρ Σοπενγχάουερ:

«Όλα υπήρχαν και θα υπάρχουν αιώνια. Σ’ ένα σκοτεινό δωμάτιο δεν βλέπουμε τίποτα. Όμως ο χώρος του περιέχει πολλά και διάφορα αντικείμενα. Με ένα φακό, αποκαλύπτουμε το περιεχόμενό του, στο σημείο που φωτίζουμε. Καθώς μετακινούμε την δέσμη του φωτός, αποκαλύπτουμε στο μέλλον, και το υπόλοιπο περιεχόμενο, ενώ το προηγούμενο που βλέπαμε, πάλι δεν φαίνεται. Όλα υπάρχουν. / Είναι η συνείδηση που κυλάει στον χωρόχρονο. / Η Βούληση, έχει απλωμένη τη συνείδηση, παντού, ταυτόχρονα. Όλα τα «βλέπει» ταυτόχρονα, τα πάντα. Δεν υπάρχει παγιδευμένη στο χώρο και στο χρόνο».

Από τις πιο εύστοχες και σύντομες διατυπώσεις μου για τη σταθερότητα του Σύμπαντος εκείνα τα νεανικά χρόνια ήταν η επόμενη διατύπωση, δανεισμένη από το χώρο της κλασικής φυσικής: «Η συνισταμένη, όλων των κινήσεων του Σύμπαντος είναι ίση με 0 (μηδέν). (…) Οι κινήσεις είναι που δίνουν ακινησία στο σύνολο!!!»1

Τη σταθερότητα του Σύμπαντος, τη συνολική ακινησία από τις επιμέρους κινήσεις όπως έλεγα, την παρομοίαζα με μερικά γνωστά φαινόμενα. Όπως με ένα μουσικό κομμάτι, το οποίο μπορούμε να παίξουμε το ίδιο σε άλλη κλίμακα ή με την ανανέωση της ύλης και των κυττάρων του σώματός μας. Ανάμεσα σε πολλούς κακοδιατυπωμένους και δυσνόητους στοχασμούς βρήκα ένα ωραίο παράδειγμα: «Όπως, όταν το ποδήλατο με το οποίο κινούμαστε, πάψει να κινείται και τότε χάνεται η ισσοροπία μας, έτσι και τα πάντα γύρω μας, επειδή κινούνται, διατηρούν το Σύμπαν σε ισσοροπία».2 Το ίδιο έγραφα και για την περιστρεφόμενη σβούρα που διατηρεί την ισορροπία της…

Το ερώτημα, πώς μπορεί το Σύμπαν να είναι σταθερό στο σύνολό του τη στιγμή, που όλα γύρω μας αλλάζουν με άπειρες λεπτομέρειες δεν έπαψε ποτέ να περιστρέφεται με την ταχύτητα του φωτός μέσα στη σκέψη μου. Για να αποσαφηνίσω εκείνη την αρχική σκέψη και να δώσω μία πιο κατανοητή εξήγηση, όπως διατυπώνεται στην παρούσα εργασία, χρειάστηκαν είκοσι χρόνια. Εύχομαι, εσείς να μη χρειαστείτε τόσα χρόνια για να καταλάβετε την πιο ώριμη θεωρία του "τελειωμένου χρόνου" !


 

1 ΙΟΥΛ. / ΑΥΓ. 1986

2 13-8-1986, Τετάρτη

 

 

 

© copyright Κώστας Γ. Νικολουδάκης

Επιμέλεια-Σχεδίαση  2004 - 2012

 

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ                     http://www.kosmologia.gr                      ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΤΗΣ

 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

ΕΝΟΤΗΤΕΣ

clock

Καλύτερη εμφάνιση σε ανάλυση 1024x768px | οθόνη τουλάχιστον 17" | codepage windows-1253 (Greek) | IE v.6.0 +