*

Ο ΠΛΗΡΗΣ ΚΟΣΜΟΣ & Η ΥΛΗ  /  ΤΟ ΑΜΕΣΟ (ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΟ) ΣΥΝΟΛΟ & Η ΖΩΗ

Σκέψεις από την αρχή και για την αρχή... Γη

***                                                                                 comet

* ΑΡΧΙΚΗ |     | ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ |     | ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΟΥ! |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΖΩΗ |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΥΛΗ

*

ΓΝΩΣΗ & ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ     |     ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΟΦΗ     |     ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ     |     ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

header message

ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ

 

 

Για σκεπτόμενους δημιουργικά!

 

ΕΠΑΝΩ • ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ

 

ΜΗΝ ΠΕΙΣ ΟΤΙ ΔΕΝ ΗΞΕΡΕΣ...

 

ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΕΙΣ ΤΩΡΑ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ;

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ;

Θέλεις να μάθεις περισσότερα για τη Φιλοσοφία; Πόσο χρήσιμη στη ζωή μας είναι η Φιλοσοφία;

Σελίδα 2 από 7

Ανακαλύπτεις τώρα τη Φιλοσοφία;

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ;

Πράγματι, αν και ο ορισμός της Φιλοσοφίας έχει δοθεί διαφορετικός από κάθε φιλόσοφο, ωστόσο όλοι αποβλέπουν στην απάντηση των Μεγάλων Ερωτημάτων (που βρίσκονται στον πίνακα της κεντρικής ιστοσελίδας), τα οποία συνοψίζονται σε κάθε βιβλίο εισαγωγής στη Φιλοσοφία και αντίστοιχα προς αυτά τα ερωτήματα διαιρούνται τα ζητήματα και τα πεδία της έρευνας και μελετούνται σε ξεχωριστά κεφάλαια. Οι περισσότεροι φιλόσοφοι έχουν σκοπό να πλησιάσουν την πραγ­ματικότητα περισσότερο από τους επιστήμονες και τους επιπόλαιους ανθρώπους, ασχέτως αν το προσπαθούν μεθοδικά ή αυθόρμητα, επιτυχημένα ή αποτυχημένα. Η σκέψη μας επιτρέπει να μιλήσουμε για πολλά πράγματα μαζί συγχρόνως και οι φιλόσοφοι προσπαθούν να σχηματίσουν μία συνολική άποψη για την ανεξάν­τλητη πραγματικότητα με ένα δικαιολογημένα βιαστικό τρόπο μέσα στα όρια της διάρκειας της ζωής τους και αντιμετωπίζουν μία ιδιαίτερη δυσκολία. Συχνά πλησιάζουν σε μεγάλες ανακαλύψεις, διατυπώνουν πρωτότυπες απόψεις με εκπλη­κτικούς συλλογισμούς, αναδεικνύουν μεγάλα ζητήματα και μας υποδεικνύουν θεωρητικές παγίδες. Ακριβώς γι' αυτό το λόγο, πολύ σοφά οι αρχαίοι Έλληνες ξεχώρισαν αυτή τη σφαιρική γνώση και το δημιουργικό τρόπο σκέψης με τη λέξη "σοφία", που την παρομοιάζει με το φως.

Δεν είναι τυχαίο, που ο άνθρωπος μπορεί να διανοείται και να διαμορφώνει απόψεις για πράγματα που ξεπερνούν την εμπειρία του, για τα πιο μακρινά, τα πιο μεγάλα και τα πιο μικρά, για τα αόρατα και για όλο το Σύμπαν. Και οι φιλόσοφοι δεν ήταν τόσο παρα­πλανημένοι και ξεροκέφαλοι, όσο φαίνεται από τις ασυνέπειες, τα λάθη και τις διαφορές τους.

Πιθανόν ο φιλόσοφος να ήταν ανέκαθεν ένας ιδιόρρυθμος άνθρωπος, όμως είναι αυτός που περισσότερο από κάθε άλλο επιθυμεί να γνωρίσει την πραγ­ματικότητα και τη θέση του μέσα σε αυτή. Θα μπορούσε κάποιος να αμφισβητεί, να σκέφτεται πολύ, να αυτο­συγκεντρώνεται και να βάζει στο επίκεντρο της προσοχής του θεωρητικά ζητήματα που φαίνονται άσχετα με τις πιο άμεσες ανάγκες μας, χωρίς να είναι ιδιόρρυθμος; Ακόμα και αν δεν είναι ιδιόρρυθμος είναι σχεδόν βέβαιο ότι με τις απόψεις που θα διαμορφώσει και με τον τρόπο ζωής του τελικά θα γίνει ιδιόρ­ρυθμος και ίσως αποκτήσει δυσεπίλυτα προβλήματα προσαρμογής! Ο φιλόσοφος, λοιπόν, γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα, ότι η πραγματικότητα δεν είναι μόνο αυτή που πέφτει στην προσωπική του αντίληψη σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Επίσης, δεν είναι διατεθειμένος να δεχθεί τυφλά σαν πραγματικότητα αυτή που του δείχνουν οι άλλοι. Στην προσπάθειά του είναι εύκολο να παρασυρθεί από τις σκέψεις του μέχρι τρέλας και να διαμορφώσει πολύ παράξενες απόψεις για τα πράγματα. Ο σκοπός του όμως είναι να γνωρίσει πολύπλευρα την πραγ­ματικότητα, όχι να ξεφύγει από αυτή, ούτε να απορρίψει τις επιστημονικές κατα­κτήσεις.

Στην προσπάθειά του ανακαλύπτει ακόμα και θαυμάζει τις τρομερές δυνατό­τητες της σκέψης και της γλώσσας και πραγματικά μπορεί να το δια­σκεδάσει παίζοντας με τις λέξεις και με τα νοήματα και προκαλώντας την αμφι­σβήτηση με επιχειρήματα. Όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι αυτός ο κύριος στόχος του, αν και μία τέτοια "διασκέδαση" θα ήταν προτιμότερη από πολλές άλλες.

Επαναλαμβάνω πιο έντονα την άποψη, ότι είναι μία από τις πλάνες στον επιστημονικό τρόπο σκέψης, να θεωρείται το συγκεκριμένο ότι είναι πάντα πιο καλά γνωστό ή ότι στην πραγματικότητα όλα υπάρχουν μόνο σαν συγκεκριμένα και ακριβώς προσδιορισμένα. Η μεγαλύτερη συνεισφορά της Φιλοσοφίας στον ανθρώπινο πολιτισμό και στην πνευματική καλλιέργεια του ανθρώπου έχει επιτευχθεί με αυτή την παρατήρηση και με την ανάδειξη των ικανοτήτων της σκέψης, όταν αυτή επι­κεντρώνεται στα νοήματα των λέξεων. Ακόμα και τα συγκεκριμένα πράγματα που θεωρούνται καλά γνωστά, τα γνωρίζουμε λιγότερο από όσο πιστεύουμε. Στην (ευμετάβλητη και υπό προϋποθέσεις) ύπαρξη κάθε πράγματος “συναντιώνται” όλες οι επιστήμες και μετά από κάθε γνώση προκύπτουν νέα ερωτήματα. Και η εμπειρία δεν είναι πάντοτε αυτή που θεωρούμε ότι “εισπράξαμε” και πέφτουμε θύματα πλάνης και κακής κρίσης... και καλύτερα θα ήταν να αγνοούσαμε. Σημειώστε το απόσπασμα αυτό του Henri Bergson: “Θα μπορούσαμε ποτέ να αμφιβάλλουμε για την απόλυτη αξία των γνώσεών μας, αν η φιλοσοφία δε μας έδειχνε σε ποιες αντιφάσεις σκοντάφτει η λογική μας, σε ποια αδιέξοδα καταλήγει;”

Όμως, ο χώρος της επιστήμης χαρακτηρίζεται από ένα γνωστό ελάττωμα του ανθρώπου, την απληστία. Απληστία για γνώση, υπερεκτιμώντας τις δυνατότητες που μας παρέχει η γνώση, όπως ο κερδοσκόπος, ο οποίος υπερεκτιμάει τις δυνατότητες που μας παρέχουν τα χρήματα και υποβαθμίζει άλλες αξίες. Περισσότερες δυνατότητες, ναι, όχι όμως με τα αποτελέσματα (θεωρητικά και υλικά) που συνήθως φανταζόμαστε, προσδοκούμε και στη στιγμή που θα χρειαζόταν. Δυστυχώς οι θησαυροί της σκέψης και οι θεωρητικές προσπάθειες που έχουν καταγραφεί στο χώρο της Φιλοσοφίας δεν πλησιάζονται, δεν αξιοποιούνται και αγνοούνται από πολλούς καλλιεργημένους ανθρώπους.

† Οι φιλόσοφοι μπορούσαν να μιλήσουν αποκλειστικά για συγκεκριμένα πράγματα, μπορούσαν να θέσουν ερωτήματα για το κάθε πράγμα που είδαν ξεχωριστά και να καταθέσουν πολύτιμες λεπτομέρειες και παρατηρήσεις, χωρίς να εκτεθούν με τη φαντασία τους. Όμως, έδωσαν προτεραιότητα σε άλλες αναζητήσεις, με πιο γρήγορες προσδοκίες και αναγνώρισαν ένα μεγάλο κενό στη γνώση, που περιορίζεται στην απλή καταγραφή της εμπειρίας και στις λεπτομέρειες της παρατήρησης μερικών "αποσπασμένων" πραγμάτων. Αντιθέτως, οι φυσικοί μέχρι να ξεκινήσει η έρευνα των ηλεκτρο­μαγνητικών φαινομένων, θεωρούσαν ότι κάθε πράγμα μπορούμε να το γνωρίσουμε εξαντλητικά και να το περιγράψουμε με ακρίβεια και η μόνη δυσκολία για εκείνους ήταν, ο μεγάλος αριθμός των πραγμάτων που έπρεπε να παρα­τηρήσουν.

Ο άνθρωπος ο οποίος αγνοεί τις φιλοσοφικές προσπάθειες του παρελθόντος και δεν έχει μελετήσει φιλοσοφία πολύ συχνά εκφράζει γνωστές απόψεις και σκέψεις που έχουν γίνει πιο ολοκληρωμένα και με περισσότερες θεωρητικές συνέπειες. Επειδή, λοιπόν, αυτός ο άνθρωπος αγνοεί και αστειεύεται με τη φιλοσοφία, ο ίδιος εμφανίζεται με την προκλητική αυτοπεποίθηση ότι από το στόμα του ακούγονται άγνωστες σκέψεις και απόψεις, ότι όσα λέει εκείνος εμείς δεν τα γνωρίζαμε ούτε τα είχαμε σκεφτεί και νομίζει ότι μας αιφνιδιάζει.

Ο άνθρωπος ο οποίος αγνοεί τη φιλοσοφία, διαμορφώνει και υποστηρίζει απόψεις για γνωστά ζητήματα, τα οποία οι στοχαστές έχουν εκθέσει προσεκτικά πριν από εκείνον, μετά από αρκετό στοχασμό, υποστηριγμένες ή αμφισβητη­μένες με περισσότερους συλλογισμούς, με περισσότερα παραδείγματα, εξηγήσεις και αντι­παραθέσεις. Μπορούμε να αναπτύξουμε τις απόψεις μας και να κερδίσουμε χρόνο αποφεύγοντας τη βιαστική βεβαιότητα για ορισμένες απόψεις στις οποίες κολλάμε, αξιοποιώντας τη γνώση για όσα θα μπορούσε κάποιος να μας αντι­παρατάξει. Δεν θα επιμέναμε σε σκέψεις και σε απόψεις ή αντιθέτως θα είχαμε να πούμε περισσότερα για να τις ενισχύσουμε εάν γνωρίζαμε καλύτερα τις συνέπειες τους, τις ελλείψεις, τα λάθη, τα αδιέξοδά τους και την πολυπλοκότητα των ζητημάτων. Στη μεγάλη συνεισφορά της φιλοσοφίας, εκτός από την ευρύτερη πνευματική καλλιέργεια που επιτυγχάνουμε, να υπολογίσουμε ιδιαίτερα αυτή την αξιοποίηση της σκέψης για να ξεπεράσουμε γρήγορα τις πιο επιπόλαιες και ανόητες απόψεις μας. Επιπλέον, θα έχουμε την καλή τύχη και είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γνωρίζουμε, τουλάχιστον ένα αριθμό δυνατών απαντήσεων σχετικά με ορισμένα διαχρονικά ερωτήματα, τα οποία θεωρούνται αναπάντητα και ότι μία από τις δυνατές λύσεις πιθανό να είναι η ορθή, παρά να αγνοούμε τελείως τις δυνατές λύσεις και τα ίδια τα ερωτήματα! 

 

Εάν νομίζετε ότι η άποψη που διατυπώνεται εδώ για το ρόλο της φιλοσοφίας είναι υπερβολικά θετική και ότι η άποψη ενός επίσημου σχολικού βιβλίου -που ανέφερα στην αρχή της ενότητας- είναι αξιόπιστη, διαβάστε την άποψη ενός κορυφαίου και διεθνώς αναγνωρισμένου επιστήμονα, του Ευτύχη Μπιτσάκη, όπως εκφράστηκε στο βιβλίο του "Διαλεκτική και νεώτερη φυσική":

 

"Η φιλοσοφία αποσκοπεί στην αναζήτηση των γενικών νόμων της πραγματικότητας. Η φιλοσοφία διακρίνεται από τις ειδικές επιστήμες και, ταυτόχρονα, είναι επιστημονική, για πολλούς λόγους: έχει ένα συγκεκριμένο αντικείμενο: προσπαθεί να εξαγάγει και να διατυπώσει τους νόμους αυτού του αντικειμένου' χρησιμοποιεί τις μεθόδους των επιστημών, ή τουλάχιστον, όσες είναι εφαρμόσιμες στην περιοχή της' έχει ένα συγκροτημένο σώμα από γνώσεις' έχει μια ιστορία, όπως οι επιστήμες (...) η φιλοσοφία μπορεί να υποστεί τη δοκιμασία της πράξης (...) Αλλά αν η φιλοσοφία είναι ποιοτικά διαφορετική από τις επιστήμες, την ίδια στιγμή βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση με αυτές". σελ. 344

 

Ο Ιάσων Ευαγγέλου (ψευδώνυμο του Ευαγγέλου Ευαγγελίου) στο εγκυκλοπαιδικό βιβλίο του με τίτλο "Ο Ενισμός", όπου παρουσιάζει συστηματικά την ιστορία της φιλοσοφικής σκέψης στο μονιστικό της προσανατολισμό, αναφέρει γενικά για τη φιλοσοφία:

 

"Η Φιλοσοφία είναι μια καθολική επιστήμη που ερευνά τις πρώτες αρχές και τις αιτίες όλων των όντων καθώς και τον έσχατο λόγο' κι ακόμα, αναζητάει το νόημα της ζωής. Είναι δηλαδή η γενική επιστήμη που επιχειρεί να συλλάβει μια ενιαία θεωρία για τα όντα, τον κόσμο και τη ζωή, τόσο μέσα στο χώρο της φύσης όσο και μέσα στο χώρο των αξιών"  σελ17

 

Ο Martin Heidegger έγραφε μεταξύ άλλων για το ρόλο της φιλοσοφίας : "Οι παρανοήσεις, από τις οποίες η φιλοσοφία σταθερώς περιβάλλεται, δημι­ουργούνται κυρίως από τους ανθρώπους του είδους μας, δηλ. από τους καθη­γητές της φιλοσοφίας. Των οποίων η συνήθης, αλλά και δικαιο­λογημένη, καθώς και χρήσιμη δουλειά τους είναι η μεταβίβαση της φιλοσοφικής γνώσης του παρελ­θόντος, σαν τμήμα της γενικής παιδείας. Πολλοί  υποθέτουν πως τούτο είναι η φιλοσοφία, ενώ στην καλύτερη περίπτωση πρόκειται για την επιστήμη της φιλο­σοφίας. "


Για το ρόλο της φιλοσοφίας κοιτάξτε και την άποψη του M. Heidegger


 

 

Η προσπάθεια για ενοποιημένη και συνολική απάντηση στα ζητήματα που αφορούν τη δημιουργία και τον προορισμό του κόσμου, καθώς και σε ένα πλήθος άλλων επιστημονικών ζητημάτων  έχει ξεκινήσει από τους φιλόσοφους πριν από πολλούς αιώνες και με ισχυρά επιχειρήματα. Η δυνατότητα μίας ενοποιημένης απάντησης για αυτά τα ζητήματα και η άποψη για την ύπαρξη κοινής ουσίας πίσω από το πλήθος των διαφορετικών πραγμάτων και δυνάμεων δεν είναι μία πρωτό­τυπη έμπνευση των σύγχρονων φυσικών, ούτε προέκυψε από "πιο αξιό­πιστες" επιστημονικές παρατηρήσεις. Μάλλον, αντιλήφθηκαν πολύ καθυστερημένα αυτή την πλευρά της πραγματικότητας, αφού έφτασαν στην ίδια διαπίστωση από τον πιο δύσκολο δρόμο και μπροστά στο αδιέξοδο της μηχανιστικής αντίληψης του κόσμου.

Στο βιβλίο " Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας " των J. B. Burry & Russwell Meiggs διαβάζουμε, ίσως με κάποια υπερβολή :

" Ο Θαλής δεν ήταν μόνο ο πρώτος επιστήμονας. Ήταν επίσης ο πρώτος φιλόσοφος. Επιστήμη και φιλοσοφία δεν είχαν ακόμη χωριστεί. Ο Θαλής μπορεί να θεωρηθεί πρόδρομος όχι μόνο του Κοπέρνικου, του Νεύτωνα και του Λαπλάς αλλά και του Ντεκάρτ, του Μπέρκλεϋ και του Καντ. Αναζήτησε μια κοινή ουσία, μια μόνη αρχή που θα εξηγούσε την ποικιλία της φύσης και θα ανήγε τον κόσμο σε μια ενότητα και ένα σύστημα. Δεν έχει σημασία ότι βρήκε πως η αρχή αυτή είναι το νερό. Η αιώνια αξία του είναι ότι αναζήτησε αρχή ". (217, Εκδόσεις Καρδαμίτσα, 1998)

Χωρίς αμφιβολία, από μερικούς αιώνες πριν την έλευση του Ιησού Χριστού, ήδη πολλοί φιλόσοφοι, όχι απλώς είχαν σκεφτεί την περίπτωση το ανεξάντλητο πλήθος των φαινομένων να συνδέονται  μεταξύ τους με κάποιες σταθερές σχέσεις και με μία μόνο αρχή, αλλά τα αναζητούσαν κιόλας και τολμούσαν να διατυπώνουν θεωρητικά σχήματα. Από τότε, δεν έπαψαν να εμφανίζονται φιλόσοφοι και ερευνητές σε όλο τον κόσμο, που εξέφρασαν την ίδια άποψη (ενισμός ή μονισμός, αποκαλείται). 

 

 

 

ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

HTML ΣΕΛΙΔΕΣ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

Back To Top

 

Σελίδα 2 από 7

 

σλόγκαν

 

© copyright Κώστας Γ. Νικολουδάκης

Επιμέλεια-Σχεδίαση  2004 - 2016

 

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ                     http://www.kosmologia.gr                      ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΤΗΣ

 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ SITE

clock

Καλύτερη εμφάνιση σε ανάλυση 1024x768px | οθόνη τουλάχιστον 17" | codepage windows-1253 (Greek) | IE v.6.0 +