*

Ο ΠΛΗΡΗΣ ΚΟΣΜΟΣ & Η ΥΛΗ  /  ΤΟ ΑΜΕΣΟ (ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΟ) ΣΥΝΟΛΟ & Η ΖΩΗ

Σκέψεις από την αρχή και για την αρχή... Γη

***                                                                                 comet

* ΑΡΧΙΚΗ |     | ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ |     | ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΟΥ! |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΖΩΗ |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΥΛΗ

*

ΓΝΩΣΗ & ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ     |     ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΟΦΗ     |     ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ     |     ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

header message

ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ

 

 

Για σκεπτόμενους δημιουργικά!

 

ΕΠΑΝΩ • Ο ορισμός της βλακείας

 

ΜΗΝ ΠΕΙΣ ΟΤΙ ΔΕΝ ΗΞΕΡΕΣ...

 

ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΕΙΣ ΤΩΡΑ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ;

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ;

 

Σελίδα 4 από 7

 

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ; 
ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ανακαλύπτεις τώρα τη Φιλοσοφία;

ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ

 

 

Δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να συγκεντρώσουμε πληροφορίες από το πλήθος των περιοδικών, των εφημερίδων και από άλλες πηγές και να συλλέξουμε εμπειρίες από την καθημερινή ζωή για οποιαδήποτε χρήση. Το «συγκεκριμένο» δεν είναι πάντα το απαραίτητο, το ζητούμενο και το πιο ενδιαφέρον και κάτι που μπορούμε να επιτύχουμε. Στον ημερήσιο και στον περιοδικό τύπο γράφονται πολλά, τα οποία δεν είναι διασταυρωμένα ή είναι καθαρά ψέματα και ανακριβή ή μας είναι τελείως αδιάφορα. Το «συγκεκριμένο» μπορεί ακόμα να είναι κάτι το ανάξιο λόγου, να αναφέρεται σε προσωρινά ή σε ανεπανάληπτα πράγματα και σε λεπτομέρειες, να παραμένει αναπόδειχτο και να παρουσιάζεται σαν διαφορετικό ή αντίθετο από κάτι άλλο με το οποίο είναι στην ουσία το ίδιο. Ας μην πιπιλάμε λοιπόν την καραμέλα και να μην εφησυχάζουμε, χαρακτηρίζοντας ασαφή, γενικόλογα και θεωρητικά όσα δεν μας δίνουν περισσότερες εξηγήσεις, μας δημιουργούν απορίες και δεν φαίνονται στα μάτια μας. Το αντάλλαγμα στη γενίκευση είναι ότι αναφερόμαστε γρήγορα σε πολλά πράγματα μαζί, εξοικονομούμε χρόνο και μνήμη και αποφεύγουμε πολλά αδιέξοδα. Αυτό το οποίο χρειάζεται να γνωρί­ζουμε είναι κατά πόσο το γενικό είναι εύστοχο και αξιόπιστο.

 

<> Αν γενικεύσουμε και συμπεριλάβουμε περισσότερα πράγματα από αυτά που έχουμε παρατηρήσει αυτό δεν σημαίνει οπωσδήποτε ότι αναφερόμαστε σε πράγματα που δεν μπορούν να παρατηρηθούν. Σε πολλές περιπτώσεις δεν βγαίνουμε από το παρατηρήσιμο, βγαίνουμε από το μέχρι τώρα παρατηρημένο και κάποιοι προτρέχουν να απο­καλέσουν φαντασιώσεις τις λογικές σκέψεις.

 

Οι γενικές έννοιες και οι γενικόλογες αναφορές στα πράγματα είναι «αντι­προσωπευτικές» όπως οι κυβερνήσεις των κρατών. Το κόμμα που καταλαμβάνει την εξουσία εκπροσωπεί μία ολόκληρη κοινωνία επί ένα ορισμένο χρονικό διάστημα. Σε πολλές περιπτώσεις, οι εκπρόσωποι αποφασίζουν για ζητήματα που η πλειοψηφία αγνοεί, αδιαφορεί ή και διαφωνεί μαζί τους. Τα προγράμματα που ανακοινώνουν και οι υποσχέσεις τους είναι πιο ασαφή και πιο αμφίβολα από τη φιλοσοφία. Ένα βροντερό παράδειγμα αοριστο­λογίας σχετίζεται με τη χρήση του νομίσματος και του χρηματικού μέσου. Το χρήμα «αντι­προσωπεύει» έναν άγνωστο και απεριόριστο αριθμό πραγμάτων και υπηρεσιών, με τα οποία μπορεί να ανταλλαχθεί. Αυτό δεν εμποδίζει τον υπολογισμό και τον καθορισμό της αξίας του και αντιθέτως είναι απαραίτητο για τη συναλλαγή μεταξύ των ανθρώπων. Όταν μία ολόκληρη χώρα εκπροσωπείται για την ανάδειξη της πιο όμορφης γυναίκας, κανένας δεν αναφέρει ότι οι κοπέλες που διαγωνίζονται είναι επιλεγμένες από ένα σχετικά μικρό αριθμό, που δήλωσε συμμετοχή. Ένας πιο μεγάλος αριθμός δεν δήλωσε συμμετοχή και πιθανό μέσα σε αυτόν να βρίσκονται ομορφότερες γυναίκες από εκείνες που θα μας εκπροσωπήσουν. Το ίδιο συμβαίνει σε πολλές άλλες περιπτώσεις διαγωνισμών και εκπροσώπησης. Τα σύμβολα, όπως η σημαία και ο ύμνος αντιπροσωπεύουν επίσης κάποιες ασαφείς αξίες, παραδόσεις, ιστορία, πολιτισμό, διαδρομή και προοπτική. Σηκώνει πολύ συζήτηση για να ξεκαθαριστεί τι ακριβώς σημαίνουν και για να προκύψει η συμφωνία όλων. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει μεγάλη ασάφεια και γι’ αυτό κάποιοι πονηροί μπορούν να τα εκμεταλλεύονται για διάφορες επιδιώξεις τους. Από τη στιγμή που σκεφτόμαστε και χρησιμοποιούμε τη γλώσσα αναπόφευκτα κάνουμε αφαίρεση και γενίκευση και επιπλέον πράττουμε με σκέψεις αφηρημένες που καθρεφτίζουν τα πράγματα αφηρημένα και αποσπασμένα. Έτσι, όταν η επιστήμη μας συνιστά συγκεκριμένα την αντιβίωση Χ, εκφράζει μια γενική άποψη, αφού την ίδια αντιβίωση την προτείνει για ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων, για ένα ευρύ φάσμα μικροβίων και για όλες τις μέρες, παρα­βλέποντας ένα πλήθος ιδιαίτερων περιπτώσεων που μπορεί να ακυρώσουν τη χρησιμότητα της συγκεκριμένης αντιβίωσης ή και να αντιστρέψουν το αποτέλεσμα και να προκληθεί μόνο βλάβη στην υγεία μας, άμεσα φανερή ή μακροπρόθεσμα.

 

 

Αντιλαμβανόμαστε και διανοούμαστε ένα ελάχιστο μέρος των πραγμάτων και των τρόπων που συνδέονται το ένα με το άλλο και με τη ζωή μας. Όμως πολύ συχνά πιστεύουμε, ότι γνωρίζουμε αρκετά και ότι οι εξελίξεις στην πραγματικότητα γίνονται έτσι όπως μας φανερώνεται, όπως γνωρίζουμε και με όσα εμείς θυμό­μαστε.

Θα μπορούσε κάποιος να πει τελικά, ότι η τέλεια γνώση για ένα οποιοδήποτε πράγμα προϋποθέτει τη γνώση για το σύνολο του Σύμπαντος. Αυτή η έλλειψη επίγνωσης της άγνοιάς μας, για τους αφάνταστους, αόρατους, λεπτομερείς και πιο έμμεσους τρόπους σύνδεσης των πραγμάτων αποκαλύπτει την πιο μεγάλη ανοησία στις απόψεις και στις πράξεις μας. Αυτή αποκαλύπτει με γελοίο και με τραγικό τρόπο πόσο συχνά διανοούμαστε και μιλάμε βλακωδώς. Αντιθέτως, όταν κάποιος διατηρεί αυτή την επίγνωση και είναι προσεκτικός στις διαπιστώσεις και στις πράξεις του, όταν αφήνει ανοιχτά τα ενδεχόμενα, όταν είναι συγκρατημένος για τα αναμενόμενα, όταν δεν ξεχωρίζει και δεν απομονώνει εύκολα τις εξαρτημένες αιτίες και συγκρατεί τη βεβαιότητά του, τότε αυτός θα είναι έξυπνος. Δεν θα βρει αστείο και πολύ επιπόλαιο -αυτό το οποίο νεαρός έλεγα πολύ εύκολα και γενικά- ότι η επαρκής αιτία για κάθε τι που γίνεται είναι το Σύμπαν ή ο Θεός. Η απλότητα και η επι­πολαιότητα δεν είναι πάντοτε άτοπες. Μην υποτιμούμε τη δυνατότητα της εύκολης γενίκευσης. Ο κίνδυνος της γενίκευσης και η μονομέρεια της εξει­δίκευσης…θα μπορούσε να είναι ο τίτλος ενός διδακτικού βιβλίου. Το ασαφές δεν είναι κατ' ανάγκη άστοχο και λανθασμένο. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις θα ήταν καλύτερα να είναι μία άποψη  ασαφής και παρερμηνεύσιμη, παρά σαφής και παραπλανητική!

 

Η αναφορά σε συγκεκριμένα πράγματα και η απόπειρα να περιγραφτούν τα πράγματα με σαφήνεια όχι μόνο δεν εξασφαλίζει περισσότερη γνώση αλλά αντιθέτως, προϋποθέτει να κάνουμε το λάθος να αφαιρούμε πράγματα τα οποία θεωρούμε αυθαιρέτως ότι δεν συνδέονται. Δηλαδή, συγκεκριμένο = αποσπασμένο και αφαιρώντας κατά βούληση ότι δεν διευκολύνει τη σκέψη μας. Τόσο στην καθημερινή ζωή, όσο και στο χώρο της επιστήμης, αφαιρούμε πράγματα και σχέσεις συμβιβαστικά, για λόγους απλοποίησης και προτεραιότητας, προεξοφλώντας τι σχετίζεται πιο άμεσα και τι έμμεσα. Αναφερόμαστε στο "συγκεκριμένο" πράγμα όχι επειδή γνωρίζουμε καλά τι πρέπει να αφαιρέσουμε, να μην υπολογίσουμε και να μη σκεφτούμε, αλλά επειδή έτσι μας βολεύει και επειδή πρέπει να ξεκινήσουμε από κάπου για ερευνητικούς για σκοπούς ή για να ζήσουμε. Όταν εκφραζόμαστε συγκεκριμένα, έχουμε αφαιρέσει το σύνολο της πραγματικότητας και των δυνατοτήτων της, θα μπορούσε εύκολα να πει κάποιος, και αυτό συνήθως το κάνουμε χωρίς επίγνωση. Δεν μπορούμε να κάνουμε καμία σκέψη για το άγνωστο και για όσα δεν πέφτουν στην αντίληψή μας ενώ όταν μπορούμε να κάνουμε κάποια σκέψη, τότε δύσκολα αποδεικνύεται σωστή. Για τη "ρεαλιστική" σκέψη δεν προέχει η γνώση αλλά οι επιδιώξεις μας με τη βοήθεια του Θεού και της τύχης και με την αυταπάτη ότι γνωρίζουμε καλά. Ο ρεαλιστής δεν είναι λιγότερο φαντασιό­πληκτος από τον γραφικό φιλόσοφο.

 

Αν το διανοηθούμε πιο προσεκτικά θα δούμε, πως πίσω από πολλές δυσκολίες και διαφωνίες μας σχετίζονται με τη γενική δυσκολία να ξεχωρίζουμε την αιτία από το αποτέλεσμα. Όχι μόνο να βρίσκουμε ποια είναι η αιτία και να προβλέπουμε το αποτέλεσμα, αλλά και να ξεχωρίζουμε με σαφήνεια την αρχή της αιτίας, τα πιο έμμεσα αποτελέσματα και τη συμβολή πολλών άλλων επιδράσεων και των λεγόμενων προϋποθέσεων. Αυτή τη δυσκολία, κάποιοι εκμεταλ­λεύονται πολύ συχνά για να αποκρύψουν την αλήθεια και να τη συσκοτίσουν. Καθορίζουμε τις αιτίες και τα αποτελέσματα στα όρια, που βολεύουν εμάς και τις θεωρίες μας για να αποφύγουμε την αδιέξοδη προσπάθεια, τον προβληματισμό και τον κόπο. Όπως... κλείνουμε τα μάτια στην απλή τρομερή αλήθεια για την αβεβαιότητα της ύπαρξής μας και για τη βεβαιότητα της προσωρινό­τητάς της.


 

Πολλά από τα ζητήματα και τα προβλήματα τα οποία θέτουμε είναι μέρη ενός άλλου ευρύτερου ή πρέπει να βασιστούν σε κάποιες άλλες απαντήσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, ο τρόπος προσέγγισης του ζητήματος και ο περιορισμός της συζήτησης γύρω από το προκαθορισμένο είναι εσφαλμένος και δεν μπορούμε να αναμένουμε μία αξιόπιστη λύση του προβλήματος. Δεν έχει νόημα να στοχαστούμε πολύ χωρίς να εμπλέξουμε ορισμένα άλλα ζητήματα, τα οποία κάποιοι ξεχωρίζουν ή θεωρούν χωρίς άμεση σχέση. Οι πολιτικές και κοινωνιολογικές απόψεις έχουν το πλεονέκτημα να διαμορφώνονται και να οδηγούνε γρήγορα σε πράξη και σε ευρύτερες συνέπειες, χωρίς την αμφίβολη χρονοτριβή γύρω από τα ευρύτερα φιλοσοφικά ζητήματα. Αυτό το πλεονέκτημα είναι συγχρόνως το μειονέκτημά τους. Διότι, χωρίς τη γνώση των προϋποθέσεων και χωρίς μία πολύπλευρη θεώρηση των πραγμάτων και της ανθρώπινης φύσης, οι απόψεις αυτές μένουν αβάσιμες και υπερβολικές.
 

Πέρα από την άγνοια και την αδιαφορία του συνηθισμένου ανθρώπου, υπάρχει και ένας αντίθετος λόγος, που δεν προβάλλονται τα φιλοσοφικά ζητήματα, που δεν ανα­δεικνύονται οι απλές διαπιστώσεις για το νόημα της Ζωής και κακολογούνται οι εσωτερικές αναζητήσεις. Είναι ο φόβος μήπως ελαττωθεί ή χαθεί η εκτίμηση από άλλες αξίες που μας έχουν διδάξει ή από τα ανόητα πρότυπα που ρίχνονται σαν δίχτυα στον ανυποψίαστο κόσμο για να τον αρμέξουν οικονομικώς. Τα φώτα έξω στο σκοτάδι προσελκύουν πολλά πετούμενα. Όπως οι χρυσοθήρες σε παρθένα γη, έχουν βρει την κοινωνία και την προσωπική ζωή αθωράκιστη από ηθικές αξίες και την εκμεταλλεύονται αδίστακτα. Το έχουν εύκολο να βγάλουν τα μάτια των ομοίων τους και να ξεπεράσουν όλα τα όρια προκειμένου να πάρουν όλο το θησαυρό δικό τους. Όταν ακούσουν ποιες είναι οι ηθικές αξίες, χωρίς να έχουν προηγουμένως αναλογιστεί για τη σημασία τους, μπορεί και να γελάσουν. Μοιάζουν με δια­κοσμητικά στοιχεία της ψυχής. Τα ενδύματα θα τους φανούν πιο απαραίτητα και πιο σημαντικά για τις ανθρώπινες σχέσεις. Δεν φαντάζονται, ότι αυτές οι αξίες είναι ο αυτόματος πιλότος για την πορεία στη Ζωή!

 

Πολλές μεγάλες αλήθειες και σοφές απόψεις είναι γνωστές από παλαιότερα. Ωστόσο μειώνουν τη σημασία τους για τη ζωή, με την αιτιολογία, ότι αυτές δεν οδηγούν σε άμεση επίλυση ορισμένων προβλημάτων και δεν αποδίδουν τίποτε στην πράξη. Μέγα λάθος! Αν οι στοχασμοί και η γνώση γύρω από τα μεγάλα φιλοσοφικά ζητήματα δεν αποφέρουν χρήματα και δεν επιλύνουν τα πιο άμεσα καθημερινά προβλήματα αυτό δεν σημαίνει ότι είναι άσχετα από εκείνα και μικρότερης σημασίας. Μία άποψη και μόνο (π.χ. θρησκευτική) μπορεί να οδηγεί τον άνθρωπο σε αφάνταστες πράξεις και συμπεριφορές, όπως και η έλλειψή της. Οι απόψεις, οι βέβαιες γνώσεις μας, οι αμφιβολίες, οι αξιολογήσεις μας προκαθορίζουν ένα μεγάλο αριθμό από επιθυμίες, δυνατές συμπεριφορές, πράξεις και αντιδράσεις στην καθημερινή ζωή και τις συντηρούν. Οι μεγάλες γενικές αλήθειες και η άγνοια για ορισμένα ζητήματα μπορεί να μη φαίνονται πως συνδέονται με τα προβλήματα και με τις δυνατότητες της καθημερινής ζωής. Όμως, συνδέονται αδιάλειπτα και παντού και με τον πιο αφάνταστο τρόπο, που τον αποκαλύπτει η εμπειρία. Παρόμοια, όπως συνδέεται διαρκώς και παντού ο Θεός με τη ζωή μας.
 

Πόσο πιο έξυπνα θα συμπεριφερόταν κάθε άνθρωπος, από οποιοδήποτε ρόλο του μέσα στην κοινωνία, εάν είχε τη σταθερή επίγνωση της πιο απλοϊκής δια­πίστωσης, ότι τίποτε δεν είναι για πάντα! Δεν αναφερόμαστε μόνο στην προ­σωρινότητα και στην αβεβαιότητα της ζωής μας, αλλά και σε όσα θεωρούμε ύψιστες αξίες και για όσα είμαστε έτοιμοι να κάνουμε τα πάντα μέχρι αυτοθυσίας, χωρίς να μας εξαναγκάζουν τα πράγματα. Η σημαία, ο εθνικός ύμνος, το θρη­σκευτικό δόγμα, η μορφή της εξουσίας, η αυτο­κρατορία, οι συσχετισμοί των δυνάμεων, το τεχνολογικό επίτευγμα, οι θεσμοί, τα έθιμα, οι εορτές όλα θα ξεπεραστούν! Αυτό μπορεί να καθυστερήσει, μπορεί να γίνει αθόρυβα ή να χυθεί πολύ αίμα, όμως δεν μπορεί να μη συμβεί. Όσα είχαμε συνηθίσει επί σειρά ετών και τα θεωρούσαμε αναλλοίωτα, έρχεται κάποια μέρα και ανατρέπονται. Μερικές φορές με εύκολο και ήσυχο τρόπο, ενώ κάποτε δεν μπορούσε να το επιτύχει κανένας με τις μεγάλες του προσπάθειες. Έως τότε, δεν μπορούσαμε να φανταστούμε πως θα συμβεί αυτό, υπολογίζαμε μόνο τις παρούσες συνθήκες και αποκλείαμε την ανατροπή. Δεν πρέπει να ξαφνιαζόμαστε και να βρισκόμαστε απρο­ετοίμαστοι.

 

Εάν πούμε ότι ζούμε και γνωρίζουμε την πραγματικότητα, αυτό θα είναι πολύ λιγότερο από τη μισή αλήθεια. Γνωρίζουμε λιγάκι και πάλι με πολλά λάθη και μερο­ληπτικά. Από την καθημερινή προσπάθεια για επιβίωση και ανάδειξη, άλλοτε επιπόλαια υπό την πίεση των χρονικών ορίων ή άλλων πιέσεων και άλλοτε με ευφυείς τρόπους, συντηρούμε τις αυταπάτες μας. Μία από αυτές είναι η αυταπάτη, ότι η πραγματικότητα είναι μόνο εξωτερικά του εαυτού μας, ότι δεν εξαρτάται εξίσου από εμάς ποια θα γνωρίσουμε και πώς θα μας επηρεάσει. Φοβερή συνέπεια αυτής της παράνοιας να μην αξιοποιούμε την άμεση ύπαρξή μας με τη διαμόρφωση αυτογνωσίας και την κυριαρχία της διάνοιας. Παρασυρόμαστε από τις αναρίθμητες δυνατότητες του εξωτερικού κόσμου, είμαστε εγωκεντρικοί, ανεύθυνοι και η διανοητική ευφυΐα πέφτει στο κενό σαν καταρράκτης. Η πραγματικότητα της εμπειρίας μας δεν είναι ανεξάρτητη από το πού, πότε και ποιοι είμαστε εμείς σαν υλική σύνθεση, σαν εσωτερικός κόσμος και από το πώς και τι διανοούμαστε. (ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ "Ο ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΣ ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ" )
 

Υπάρχουν πράγματα και δυνατότητες που διαρκούν ελάχιστα, ακόμα και λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο. Υπάρχουν και πράγματα που βρίσκονται μόνο σε έναν τόπο και όχι αλλού. Η πραγματικότητα, που αξίζει το χρόνο και τον κόπο να γνωρίσουμε είναι όσα βρίσκουμε πιο σταθερά και αμέσως στην εμπειρία μας, σε όποια στιγμή και τόπο. Συμπτωματικά, μέσα σε αυτά τα πιο κοινά και διαχρονικά δεν είναι μόνο ο ήλιος, το σεξ και τα αστέρια, είναι και ορισμένα μεγάλα φιλοσοφικά ζητήματα. Τα ζητήματα, τα οποία μας χρειάζονται διαρκώς και άμεσα για να ζήσουμε προ­σανατολισμένοι και σκεπτόμενοι αποτελεσματικά και όχι τυχαία και παρασυρμένοι από τυχαίες εμπειρίες!

 

  ΚΥΛΙΟΜΕΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΜΕ ΚΩΔΙΚΑ JAVA

 

 

 

ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

HTML ΣΕΛΙΔΕΣ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

 

Back To Top

 

Σελίδα 4 από 7

 

σλόγκαν

 

© copyright Κώστας Γ. Νικολουδάκης

Επιμέλεια-Σχεδίαση  2004 - 2016

 

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ                     http://www.kosmologia.gr                      ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΤΗΣ

 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ SITE

clock

Καλύτερη εμφάνιση σε ανάλυση 1024x768px | οθόνη τουλάχιστον 17" | codepage windows-1253 (Greek) | IE v.6.0 +