*

Ο ΠΛΗΡΗΣ ΚΟΣΜΟΣ & Η ΥΛΗ  /  ΤΟ ΑΜΕΣΟ (ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΟ) ΣΥΝΟΛΟ & Η ΖΩΗ

Σκέψεις από την αρχή και για την αρχή... Γη

***                                                                                 comet

* ΑΡΧΙΚΗ |     | ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ |     | ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΟΥ! |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΖΩΗ |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΥΛΗ

*

ΓΝΩΣΗ & ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ     |     ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΟΦΗ     |     ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ     |     ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

header message

ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ

 

 

Για σκεπτόμενους δημιουργικά!

 

 

ΠΙΣΩ ΠΙΣΩ - ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 8 ΕΠΟΜΕΝΗ

ΣΕΛ. 8 από 8

 

Τελικά δεν είναι μόνο η άγνοια ούτε η έλλειψη εμπειρίας, που κάνουν δύσκολη αν όχι αδύνατη, την αποφυγή των λαθών, τη σύλληψη της αλήθειας και σε τελική ανάλυση την αξιοποίηση της ζωής μας. Συνήθως, η ίδια η γνώση με τις ατελείωτες ελλείψεις και δυνατότητές της επιτρέπει την παραπλάνηση. Χωρίς καμία γνώση δε θα μπορούσαμε να κάνουμε κανένα λάθος, όπως και όλα εκείνα με τα οποία γινόμαστε και φαινόμαστε έτσι διαφορετικοί από τα άλλα ζώα. Η γλώσσα και η διάνοια δε χρησιμεύουν μόνο για να φιλοσοφούμε και δεν περιορίζονται στην επεξεργασία των γνωστικών δεδομένων. Αν λέμε περισσότερα απ’ όσα πραγ­ματικά γνωρίζουμε, αυτό επιτρέπεται όχι μόνο από την άγνοια αλλά και από τη γνώση, η οποία είναι πάντοτε ελλιπής και μπορεί να χρησιμεύει για εξω­διανοητικούς σκοπούς και έτσι όπως μας βολεύει. Λ.χ  να συσκοτίζονται οι πιο φανερές αλήθειες, τις οποίες βλέπουν αμέσως οι πιο «προσγειωμένοι» άνθρωποι, που στοχάζονται βασισμένοι στη δική τους εμπειρία και όχι σε γνώσεις των άλλων. Ποιο είναι το νόημα της γνώσης και της λογικής, όταν αυτά είναι τα μέσα για την ευχάριστη αυταπάτη και πώς μπορεί τότε να είμαστε δίκαιοι, καλοί και ευτυχισμένοι; Όταν λέμε «ο άνθρωπος είναι ζώο λογικό», αυτό δεν σημαίνει ότι δεν κάνει πολλά λάθη, ότι δεν αγνοεί πολλά και ότι δεν πράττει επηρεασμένος από την πλάνη και την άγνοια.

 

Ο πολλαπλασιασμός της γνώσης, η πολυλογία, η απρόσεκτη χρησιμο­ποίηση της γλώσσας, η χρησιμότητά της για την πραγματο­ποίηση των επιθυμιών μας και η έλλειψη αναζήτησης τροφο­δοτούν την παράνοια, τον απο­προσανατολισμό και τη σύγχυση. Αντιθέτως, υπάρχουν σπουδαία ερωτήματα και λάθη, των οποίων η σύλληψη δεν απαιτεί λιγότερη μεγαλο­ευφυία απ’ όσο η εύρεση της σωστής απάντησης αυτών των ερωτημάτων. Ειδικά οι θεωρίες που βρίσκουμε στα συγγραφικά έργα των φιλο­σόφων, οι διδασκαλίες των θρησκειών και ορισμένα λογο­τεχνήματα αρκούν να μας πείσουν γι’ αυτό. Είναι πολύ  σημαντικό για την επιστήμη, την αναζήτηση, και την καλλιέργεια του ανθρώπου, να είμαστε με έναν φιλολογικό και γνωστικό τρόπο ζωής και να μην αρκούμαστε στη γνώση όπως μας την έχουν μεταδώσει. Σημαντικό ακόμα και για την καθημερινή ζωή με την σκληρότητά της.

Ο γρήγορος ρυθμός εξέλιξης της επιστημονικής γνώσης, η διάδοσή της από τα βιβλία, τους Η/Υ, τα περιοδικά έντυπα, τα ραδιο­τηλεοπτικά μέσα, από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και η ευνοϊκή τύχη να παίρνουμε τη γνώση και τις απαντήσεις, χωρίς να χρονο­τριβούμε και να κοπιάζουμε για την αξιοπιστία τους, δεν ελατ­τώνουν τη σπουδαιότητα και την αναγκαιότητα του δημιουρ­γικού στοχασμού. Δεν πρέπει να επανα­παυόμαστε στην πλη­ρωμένη και κονσερ­βοποιημένη γνώση, όπως ένα παιδί το οποίο μεγαλώνει με τη φροντίδα και την εργασία της οικογένειάς του. Καλό είναι να μη βασιζόμαστε τυφλά στους άλλους και να μην παρα­συρόμαστε από την τυφλή αποδοχή κάποιων δεδομένων. Και μόνο να πάψει κάποιος να αποδέχεται αστόχαστα όσα ακούει, διαβάζει ή βλέπει θα αναθεωρήσει πολλές από τις απόψεις του και θα αλλάξει όλη η ζωή του. Η διάνοια και η γνώση δεν είναι απο­σπασμένα από την υπόλοιπη ζωή και τις καθημερινές πράξεις μας.

 

Αν καταλάβουμε πώς ο άνθρωπος ξεχωρίζει από τα άλλα ζώα με τη δυνατότητά του να διατηρεί και να επεξεργάζεται όσα προσλαμβάνει από τις περι­οριστικές αισθήσεις του, τότε θα κατα­λάβουμε ακόμα πόσο καθοριστικά και ΔΙΑΡΚΩΣ επηρεάζεται η ζωή του. Διαρκώς από το τι στοχάζεται, διαπιστώνει, προβλέπει, φαντάζεται, αναθυμάται, υπολογίζει, εξηγεί -όπως και να απο­καλέσουμε απο­σπασματικά τη διανοητική δραστηριότητά του- και κατά συνέπεια από το πώς αυτο­επηρεάζει τη διάθεσή του και πώς προ­καθορίζει να πράξει ή ν’ αντιδράσει με τις διάφορες εμπειρίες. Γι’ αυτό και ο ρόλος της συγκράτησης των δεδομένων και της μνήμης είναι τεράστιος. Συνηθίζουμε να θεωρούμε «γνώση» μόνο όσα μπορούμε να διατυπώσουμε, να θυμηθούμε και να υπο­λογίσουμε αμέσως. Όμως, η γνώση δεν λείπει ποτέ από το κεφάλι μας. Με αυτήν επεξερ­γαζόμαστε διαρκώς την εμπειρία μας, τα δεδομένα των αισθήσεων και ρυθμίζουμε όλη τη συμπεριφορά μας. Μέσα σε έναν κόσμο, τον οποίο ποτέ δε γνωρίζουμε καλά, με όλες τις λεπτομέρειες και τις δυνατότητες. Η άποψη και η γνώση μόνα τους είναι πολύ σημαντικά και προκα­θοριστικά για την πορεία της ζωής και για τις ανθρώπινες σχέσεις. Ας διανοηθούμε μόνο πόσο τεράστιος είναι ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης και ειδικά των ηλεκτρονικών στη σύγχρονη κοινωνία.

Η γνώση και οι απόψεις είναι οι δυνατότητες, οι προδιαθέσεις, οι κατευθύνσεις, η προετοιμασία της πράξης και του τρόπου αντίδρασης, εσωτερικά και εξωτερικά. Όχι, ότι πρέπει ν’ αμφι­σβητούμε τα πάντα, αλλά να ξεχωρίζουμε το τελείως βέβαιο από το αμφίβολο, την εμπειρία από τη φαντασία, το πιθανό από το απίθανο σε κάθε πληροφορία, να προσέχουμε που και πόσο βασιζόμαστε και να έχουμε επίγνωση για τα κενά της γνώσης μας. Όπως και να μας έχουν διδάξει από τη μικρή ηλικία, όποια κι αν ήταν η εμπειρία μας, ο στοχασμός επιτρέπει να διερω­τηθούμε, ν’ ανα­ζητήσουμε, ν’ αμφισβητήσουμε, να επαλη­θεύσουμε, να επα­νεκτιμήσουμε και τελικά να αλλάξουμε τη συμπεριφορά μας.  Η έλλειψη επίγνωσης της άγνοιάς μας, για τους αφάνταστους, αόρατους, λεπτομερείς και πιο έμμεσους τρόπους σύνδεσης των πραγμάτων και η αστόχαστη αποδοχή μας απο­καλύπτει την πιο μεγάλη ανοησία στις απόψεις και στις πράξεις μας, Αυτή απο­καλύπτει με γελοίο ή με τραγικό τρόπο πόσο συχνά διανοούμαστε και μιλάμε βλακωδώς και την ανόητη αυτο­πεποίθησή μας, παρά τις όποιες άλλες γνώσεις μας.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

 

* Το δοκίμιο με τον τίτλο "Γνώση και Στοχασμός" αρχικά δημοσιεύτηκε στο πολιτιστικό περιοδικό "Νουμάς" στα τεύχη 91, 92, 93 του 2003 και στο τεύχος 115 του 2007

Βλέπετε ακόμα:"ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ;"  "ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΜΕΣΑ

 

© copyright Κώστας Γ. Νικολουδάκης

Επιμέλεια-Σχεδίαση  2004 - 2016

 

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ                     http://www.kosmologia.gr                      ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΤΗΣ

 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ SITE

clock

Καλύτερη εμφάνιση σε ανάλυση 1024x768px | οθόνη τουλάχιστον 17" | codepage windows-1253 (Greek) | IE v.6.0 +