*

Ο ΠΛΗΡΗΣ ΚΟΣΜΟΣ & Η ΥΛΗ  /  ΤΟ ΑΜΕΣΟ (ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΟ) ΣΥΝΟΛΟ & Η ΖΩΗ

Σκέψεις από την αρχή και για την αρχή...  Γη

***                                                                                 comet

* ΑΡΧΙΚΗ |     | ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ |     | ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΟΥ! |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΖΩΗ |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΥΛΗ

*

ΓΝΩΣΗ & ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ     |     ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΟΦΗ     |     ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ     |     ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

header message

ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ

 

 

Για σκεπτόμενους δημιουργικά!

 

 

Ποια θα είναι η απόδειξη της ύπαρξης του Θεού στο χώρο της σύγχρονης Κοσμολογίας και της Φυσικής ?

 

Σελ. 3 από 8

 

 

 

Αποσαφήνιση και επεξήγηση όρων

 

Μιλάμε για ένα Σύμπαν που υπάρχει χωρίς τη μεσολάβηση άλλων πραγμάτων, που δεν βρίσκεται σε κανένα περιβάλλον, που είναι αυτοτελές και ενιαίο. Όταν επομένως γράφω για “άμεσο” Σύμπαν ή για την “αμεσότητα” του Σύμπαντος, προφανώς υπονοώ τις παραπάνω απόψεις. Χρησιμοποιώ τη λέξη “άμεσο” κυριολεκτικά. Δηλαδή, χωρίς μέσο, χωρίς μεσολάβηση, απ' ευθείας, ανέκαθεν, με τον πιο γρήγορο τρόπο. Η επιλογή του όρου “αμεσότητα” είναι βάσιμη και κατάλληλη στον χαρακτηρισμό του Σύμπαντος. Είναι μία λέξη “κλειδί”, πολύ γενική αλλά αποδίδει ακριβώς αυτό που προκύπτει με τη λογική (έστω και υποθετικά) κατά την ανάλυση μίας έννοιας του Σύμπαντος, χωρίς να φανταζόμαστε κάτι συγκεκριμένο, το οποίο θα διαστρέβλωνε αυτή την έννοια του Σύμπαντος.

 

Συνήθως συμπληρώνω την λέξη “αυτοτέλεια” με τη λέξη “αμεσότητα” και “ταυτόχρονο”. Διότι για την αυτοτέλεια του Σύμπαντος έχουν γραφτεί πολλά από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα και συνήθως εννοούν την “αυθυπαρξία” του Σύμπαντος. Αλλά εξακολουθούν να θεωρούν το Σύμπαν σαν εξωτερικό (σαν το συνολικό αποτέλεσμα του συνδυασμού των υλικών μερών του) και τα επιμέρους υλικά πράγματα να γίνονται μόνο με εξωτερικό τρόπο και σαν καλά ξεχωρισμένα.

Εδώ βρίσκεται η διαφορά στην άποψη που υποστηρίζω, άποψη που οδηγεί σε λογικές συνέπειες και στην εξήγηση εμπειρικών δεδομένων, αλλά προκαλεί και δυσκολίες στην κατανόηση. Το “αυτοτελές” Σύμπαν στην κοσμολογική θεωρία μου είναι αυτοτελές διότι είναι παρών , αμετάβλητο και “συμπαγές” στο σύνολο ενός μέγιστου συνολικού χρόνου -γι' αυτό και “άμεσα” υπαρκτό. Η ανάπτυξη της φαινομενικά παράλογης και αντιφατικής ιδέας οδηγεί σε απίστευτα λογικές συνέπειες!

 

Για τη λέξη “εσωτερικότητα”. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι υπάρχουν φαινόμενα ή και πράγματα, τα οποία δεν είναι “αποσαφηνισμένα” και καθαρά οριοθετημένα από την ίδια την πραγματικότητα. Δεν μπορούμε να τα ορίσουμε όλα με την ακρίβεια που μας επιτρέπει η παρατήρηση με τα μάτια μας. Έχουμε “εσωτερική” ζωή (ή ύπαρξη) και αυτό δεν μπορεί να καθοριστεί με μαθηματική ακρίβεια. Όταν, λοιπόν, μεταχειρίζομαι αυτή τη λέξη για το άμεσο Σύμπαν, πρέπει να υποψιαζόμαστε, την ύπαρξη κάποιου ψυχισμού ή κάποιας ιδιότητας, που μόνο στα φαινόμενα ζωής μπορεί να υπάρχει. Φαντάζομαι, τώρα θα αναρωτιέται κάποιος για τον ψυχισμό και την εσωτερική ζωή. Θα μπορούσε να απαριθμήσει ιδιότητες και συμπεριφορές ενός ζωντανού πλάσματος και να εξηγεί πως τα ψυχικά φαινόμενα συνδέονται με τμήματα του εγκεφάλου και με νευρικά κύτταρα. Αναμφίβολα, η αναφορά για “εσωτερικότητα” στο Σύμπαν είναι προκλητική άποψη και μπορεί να το ισχυριστεί αυθαίρετα και ένας αγράμματος. Εάν σταθούμε μόνο σε αυτή τη συγκεκριμένη διατύπωση, δεν αναλύω τι ακριβώς σημαίνει η ψυχή στο Σύμπαν ούτε αποδίδω τον ψυχισμό όπως έχει καταγραφεί από την εμπειρία. Λέω μονάχα, ότι το “ά-μεσο” συμπίπτει κάπως με το “εσωτερικό” και με την “ψύχα”, εκφράζω μία υποψία και παρατηρώ κάτι που δεν μου φαίνεται τυχαίο.

 

Η εμφάνιση της ζωής μπορεί να γίνεται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους και οι ψυχικές λειτουργίες να εξηγούνται όλες με διαδικασίες υλικές και βιολογικές. Όμως όλοι γνωρίζουμε ότι η παρουσία των ψυχολογικών φαινομένων και της ζωής δεν είναι μόνο προς τα έξω αλλά και προς τον βιολογικό φορέα της ζωής με έναν ά-μεσο και μυστήριο -να χρησιμοποιήσω τούτη τη λέξη- τρόπο. Στο χώρο της επιστήμης μπορούν να εξηγούν και να αναγνωρίζουν την παρουσία της ζωής και την ύπαρξη της εσωτερικότητας από αναρίθμητες βιολογικές διαδικασίες και από βιοχημικές μεταβολές σε επίπεδο μικροσκοπικό. Όμως η παρουσία (ή αίσθηση) της ζωής προς τον βιολογικό φορέα της είναι πάντα ά-μεση και μία, παρά τους αναρίθμητους υλικούς και εξωτερικούς τρόπους που μπορεί να προκύψει η ζωή.Το σώμα μας προσφέρεται με δύο τελείως διαφορετικούς τρόπους: από τη μία είναι μία παράσταση, όπως όλα τα άλλα αντικείμενα του υλικού κόσμου. Από την άλλη, το ξεχωρίζουμε από κάθε άλλο φαινόμενο και το αναγνωρίζουμε χωρίς λογική σαν κάτι το τελείως διαφορετικό. Αυτό που είναι το σώμα μας καθ' εαυτό το εκφράζει η λέξη “βούληση” " θυμάμαι έγραφε ο Άρθουρ Σοπεγχάουερ, με την οξύνοια που τον χαρακτήριζε, στην προσπάθειά του να απαντήσει τι είναι το πράγμα “καθ' εαυτό” του Καντ, δηλαδή τι είναι στην ουσία του. Όταν λοιπόν αναφέρω για την “εσωτερικότητα” του Σύμπαντος υπονοώ αυτή την ά-μεση παρουσία προς εαυτό, που μπορεί να έχει μόνο η ζωή, κατά την εξέλιξη της ύλης. Κατανοώ, ότι αυτό που λέω είναι ασαφές και μία ελάχιστη πληροφορία. Όμως, πρέπει να μάθουμε να ανεχόμαστε την ελάχιστη γνώση και το ασαφές, διότι το ασαφές δεν είναι κατ' ανάγκη άστοχο και λανθασμένο. Δεν μιλάμε για την ύπαρξη ψυχής και ζωής χωρίς υλικές διαδικασίες ή αποσυνδεμένα από τον υλικό κόσμο. Μάλιστα συμβαίνει το αντίθετο, η δυνατότητα να οργανώνεται η ύλη και να παρουσιάζεται στον εαυτό της σαν ζωή προϋποθέτει την ά-μεση παρουσία του Σύμπαντος προς τον εαυτό του.

 

Οι ψυχικές και οι νοητικές λειτουργίες και η παρουσία της ψυχής επιτυγχάνονται με κάποιες διαδικασίες υλικές και βιολογικές, ισχυρίζονται σωστά στο χώρο της επιστήμης. Φυσικά δεν έχω τη γνώση ούτε καμία θεωρία για το πως αλλιώς θα μπορούσε να εμφανιστεί κάποια μορφή ζωής ή ψυχής χωρίς την οργανική ύλη που μελετάει η βιολογία. Έγραψα πιο πάνω ότι η δυνατότητα να οργανώνεται η ύλη και να παρουσιάζεται στον εαυτό της σαν ζωή προϋποθέτει την ά-μεση παρουσία του Σύμπαντος προς τον εαυτό του. Να σκεφτούμε επομένως, ότι η ύλη μέσα στο Σύμπαν με τις εκρήξεις, τη διάσπαρτη ύλη και με όλες τις φυσικές δυνάμεις κάπου βρίσκει τις προϋποθέσεις για να οργανωθεί και να επιτύχει να “αποκαλυφθεί” ά-μεσα στον εαυτό της. Δεν είναι τόσο πολύ παράξενο, οι προϋποθέσεις αυτές να είναι “εκτός” της ύλης, όπως αυτή υπάρχει σε στερεά, υγρή και αέρια μορφή. Οι προϋποθέσεις αυτές για την εμφάνιση της ψυχής μπορεί να είναι στην ταυτόχρονη παρουσία του Σύμπαντος σαν κοινό σύνολο προς όλα τα επιμέρους υλικά πράγματα. Σε αυτή την περίπτωση, οπουδήποτε και οποτεδήποτε, όταν η ύλη κάνει ορισμένους “συνδυασμούς” και οργανώνεται με ταχύτατες μικροσκοπικές αλληλεπιδράσεις τότε εμφανίζεται αυτό που ανέκαθεν υπάρχει στο κοινό σύνολο του ά-μεσου Σύμπαντος.

 

Στις θεωρίες περί Σύμπαντος στην ολότητά του, πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μία ιδιαιτερότητα που δεν έχει κανένα άλλο πράγμα. Πρέπει, τουλάχιστον, να υποψιαζόμαστε ότι στο κοινό σύνολο του υλικού κόσμου πρέπει να εκδηλώνονται παράξενα φαινόμενα. Αυτό έχουν αρχίσει σιγά σιγά να το αντιλαμβάνονται στο χώρο της αστροφυσικής και της σύγχρονης κοσμολογίας. Φιλόσοφοι από τα αρχαία χρόνια (ιδιαίτερα οι Έλληνες) ήδη έχουν εκφράσει τέτοιες υποψίες και δεν χρειαζόταν να γίνουν οι πιο πρόσφατες ανακαλύψεις στο διαστημικό χώρο για να πάει το μυαλό ενός ανθρώπου που σκέφτεται πέρα από τα γειτονικά του πράγματα. Όταν πάρουμε την έννοια του Σύμπαντος κόσμου και την περιεργαστούμε επιπόλαια συναντάμε λογικές σκέψεις και χαρακτηριστικά που δεν θα μπορούσαν να αποδοθούν σε κανένα από τα επί μέρους υλικά πράγματα. Δεν πρέπει να μεταχειριζόμαστε την έννοια του Σύμπαντος “ισότιμα” με τα άλλα πράγματα. Ίσως να μη γίνομαι κατανοητός. Πάντως, δεν μπορούμε λογικά να θεωρήσουμε απίθανο ότι το υλικό σύμπαν στο σύνολό του ίσως να είναι κάτι περισσότερο από ένα άθροισμα γαλαξιών και ότι οι εκρήξεις και οι κινήσεις που παρατηρούμε δεν έχουν το νόημα των εκρήξεων και των κινήσεων που συμβαίνουν επάνω στη γη. Μοιάζει να εξυπηρετείται κάτι πολύ πιο σύνθετο και πιο σπουδαίο από την τυχαία εμφάνιση της ζωής σε ένα τυχαίο πλανήτη.

 

Η αυτενέργεια και μάλιστα η διανοητική ακούγονται πολύ παράξενα. Φαντάζομαι θα προκαλεί χαμόγελα σε κάποιους! Έχουν δίκιο και τους καταλαβαίνω. Μεταχειρίστηκα τη σύνθετη λέξη “αυτενέργεια”, αντί να πω ότι το Σύμπαν ενεργεί στον εαυτό του κατά τρόπο "ψυχολογικό", όπως ένα ζωντανό πλάσμα αλλάζει τις κινήσεις του με δράση “εσωτερική”, “νοητική” “βουλητική”...μη κολλήσουμε στη λέξη. Στην προσπάθεια να προσδιορίσω σαφέστερα την “εσωτερικότητα” του Σύμπαντος και να εξηγήσω τι σημαίνει η εσωτερικότητα όταν αναφέρομαι στο Σύμπαν μεταχειρίστηκα την έκφραση “διανοητική αυτενέργεια”. Διότι, σύμφωνα με τις απόψεις που έχω αναπτύξει και με τις παρατηρήσεις που έχω κάνει επάνω σε ορισμένες έννοιες και φαινόμενα, η εσωτερικότητα και η αρχή της ζωής -όπως την εννοώ πολύ γενικά σαν αίσθηση της ύπαρξης και άμεση παρουσία προς τον εαυτό της- δεν είναι κάτι διαφορετικό από την νόηση. Ισχυρίζομαι ότι το πλήθος των ψυχικών φαινομένων και ιδιοτήτων ξεκινούν από την ικανότητα που αποκτάει η οργανωμένη ύλη να “αφαιρεί” όλη την πραγματικότητα και να “λαμβάνει” μόνο τις επιδράσεις εκείνες που επηρεάζουν την ύπαρξή της. Το πρώτο αίσθημα, (λ.χ. η αίσθηση της θερμότητας ή της ψυχρότητας, η αίσθηση ενός εμποδίου κατά τη μετακίνηση ενός σκώληκα) κατά την άποψή μου είναι αποτελέσματα νοητικά και οι νοητικές πράξεις δεν είναι μόνο οι συνειδητές και με τη γλώσσα.

Η ανίχνευση και η αναγνώριση ομοιοτήτων και σταθερών στοιχείων στα πράγματα (και κατά συνέπεια αποκλίσεων και διαφορών) είναι ένα φαινόμενο που θα βρούμε κοινό για όλες τις μορφές ζωής και αναπόσπαστα συνδεμένο με την “εσωτερικότητα”. Η δυνατότητα αυτή προϋποθέτει να υπάρχει κάτι το σταθερό (μέσα στην οργανωμένη ύλη), προϋποθέτει να υπάρχει κάτι το "ξεχωριστό" από τα άλλα εξωτερικά πράγματα, με άλλα λόγια κάτι που παρουσιάζεται αποσπασμένο (και αφηρημένο θα έλεγα) από την πραγματικότητα και από το πλήθος των επιδράσεων. Κατά την άποψή μου, η παρουσία της ψυχής ή της εσωτερικότητας είναι λειτουργία της νόησης, που ξεκινάει με την οργάνωση της ύλης μέσα σε κάποιο περιβάλλον και φυσικά απευθύνεται στο περιβάλλον που “αναγνωρίζει”. Γιατί είναι λειτουργία της νόησης και όχι μίας άλλης ψυχικής ιδιότητας, θα αναρωτηθεί κανείς. Διότι η "ψυχή" υπάρχει και ενεργεί με τον ίδιο τρόπο που η ανθρώπινη νοημοσύνη δημιουργεί τη γλώσσα και μεταδίδει κάθε πληροφορία με τις έννοιες, οι οποίες σχηματίζονται με “αφαίρεση” και επιλογή των “κοινών στοιχείων”  και έτσι η ανθρώπινη ψυχή αποκτάει ευρύτερη προοπτική. Στον άνθρωπο έγινε πιο φανερός ο ρόλος της νόησης και η σχέση της με τη ζωή. Το έμβιο ον, η εμφάνιση ψυχής στην οργανωμένη ύλη δημιουργούν μία νέα πραγματικότητα που δεν “υπολογίζει” ολόκληρο το Σύμπαν, και που λαμβάνει σαν πραγματικότητα μόνο όσα το “αγγίζουν” !

 

Έχω μεταχειριστεί την έκφραση “διανοητική αυτενέργεια” για να προσδιορίσω ακριβέστερα τι εννοώ με την “εσωτερικότητα” του Σύμπαντος. Όπως είπα, παρατηρώ σχέσεις ανάμεσα σε ιδέες όπως της ά-μεσης ύπαρξης του Σύμπαντος, της αυτοτέλειας, της ά-μεσης παρουσίας που αποκτάει η οργανωμένη ύλη προς τον εαυτό της και μία σχέση ταυτότητας μεταξύ της εσωτερικότητας (ή ψυχής) και της νόησης. Από την άλλη πλευρά, το ά-μεσο και σταθεροποιημένο -στο σύνολο- Σύμπαν είναι εξωτερικό και διαρκώς μεταβαλλόμενο προς εμάς τα επιμέρους πράγματα. Δηλαδή μία παράδοξη σύμπτωση της υλικής δραστηριότητας με τη συνολική ακινησία, όπως στη φυσική όταν μιλάνε για στάσιμα κύματα και για δυνάμεις που μπορούν να έχουν συνισταμένη δύναμη ίση με μηδέν. Να θεωρήσουμε το Σύμπαν ενεργό και δραστήριο ή ακίνητο και αμετάβλητο; Πρέπει να κατανοήσουμε ότι είναι αληθινές και οι δύο εκδοχές. Εάν λοιπόν χαρακτηρίσουμε το Σύμπαν ενεργό επειδή τα επιμέρους πράγματα μεταβάλλονται και υπάρχει επιμέρους υλική δραστηριότητα με διάφορους τρόπους, τότε είναι λογική η υποψία ότι αυτή η δραστηριότητα προκαλείται με τη συμμετοχή της ά-μεσης και νοητικής ύπαρξης του Σύμπαντος. Δηλαδή, η εσωτερικότητά του Σύμπαντος, η άμεση παρουσία προς τον Εαυτό του μάλλον δεν είναι μία απλή αίσθηση της ύπαρξης αλλά πιθανότερα μία γνώση και σκέψη της ύπαρξής του, που επηρεάζει και συντηρεί τις επιμέρους υλικές εξελίξεις.

Μέσα στο σύμπαν γίνονται πολύπλοκες, ακατανόητες και όχι τυχαίες διεργασίες σε τεράστια έκταση και δεν πρέπει να ακούγεται τόσο απίθανο ότι στο σύνολο του υλικού κόσμου μπορεί να υπάρχει κάτι σαν ένα αίσθημα, αν όχι νοημοσύνη. Θα μπορούσε κάποιος να επικαλεστεί παράδοξες παρατηρήσεις από το χώρο της αστροφυσικής και της μικροφυσικής για να υποστηρίξει την περίπτωση της ύπαρξης του Θεού. Λ.χ. τι είναι η “σκοτεινή” ύλη και η βαρύτητα που διαπερνάει τα πάντα και πώς συνδέεται με τον υλικό παρατηρήσιμο κόσμο, που αποτελεί ένα μικρό μέρος της πραγματικότητας; Δεν θέλω να δώσω μεγάλη σπουδαιότητα σε αυτές τις παρατηρήσεις, σαν να έπεσα από τα σύννεφα και δεν τις χρησιμοποιώ για να στηρίξω δικούς μου συλλογισμούς.

 

 

 

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ, ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ

ΥΛΗ ΚΑΙ ΨΥΧΗ σελ. 3 από 8

ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ

Back To Top

 

 

 

© copyright Κώστας Γ. Νικολουδάκης

Επιμέλεια-Σχεδίαση  2004 - 2016

 

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ                     http://www.kosmologia.gr                      ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΤΗΣ

 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ SITE

clock

Καλύτερη εμφάνιση σε ανάλυση 1024x768px | οθόνη τουλάχιστον 17" | codepage windows-1253 (Greek) | IE v.6.0 +