*

Ο ΠΛΗΡΗΣ ΚΟΣΜΟΣ & Η ΥΛΗ  /  ΤΟ ΑΜΕΣΟ (ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΟ) ΣΥΝΟΛΟ & Η ΖΩΗ

Σκέψεις από την αρχή και για την αρχή...  Γη

***                                                                                 comet

* ΑΡΧΙΚΗ |     | ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ |     | ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΟΥ! |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΖΩΗ |     | ΚΟΣΜΟΣ & ΥΛΗ

*

ΓΝΩΣΗ & ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ     |     ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΟΦΗ     |     ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ     |     ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

header message

ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ

 

 

Για σκεπτόμενους δημιουργικά!

 

 

Ποια θα είναι η απόδειξη της ύπαρξης του Θεού στο χώρο της σύγχρονης Κοσμολογίας και της Φυσικής ?

 

Σελ. 6 από 8

 

 

ΥΛΗ ΚΑΙ ΨΥΧΗ

Για τη λέξη “εσωτερικότητα”

 

 

 

Περιληπτικά η άποψη ενός επιστήμονα για το ζήτημα της αρχής της ζωής

 

Η νοη΅οσύνη, έτσι όπως τη γνωρίζου΅ε σή΅ερα, υπήρχε σύ΅φυτη ΅ε τη ζωή, αφού η απλή ικανότητα ενός οργανισ΅ού να «αντιδρά» σε εξωτερικά ερεθίσ΅ατα του περιβάλλοντός του αποτελεί τη βάση της νοη΅οσύνης. Δηλαδή, ακό΅α και φυτά, που δεν διαθέτουν νευρικά κύτταρα, ΅πορού΅ε να πού΅ε οτι έχουν ΅ια κάποια νοη΅οσύνη, τουλάχιστον ΅η-΅ηδενική, καθώς αντιδρούν σε εξωτερικά ερεθίσ΅ατα, όπως το φως, το άγγιγ΅α άλλων φυτών (π.χ. τα αναρριχό΅ενα), κλπ. Ό΅ως δεν πρέπει να χάσου΅ε το ΅έτρο και να πού΅ε οτι τα φυτά έχουν «εξυπνάδα». .....

Τώρα, η βασική ιδέα είναι οτι η νοη΅οσύνη προέκυψε σαν χαρακτηριστικό της βιολογικής εξέλιξης, γιατί όποιος οργανισ΅ός ΅πορούσε να αντιδρά ΅ε πιο πολύπλοκους τρόπους, είχε κατά κανόνα και περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης. Δεν ΅ας έπεσε η νοη΅οσύνη απ’ τον ουρανό· εδώ στη Γη δη΅ιουργήθηκε. Και πρωτο-δη΅ιουργήθηκε σαν βιολογική ιδιότητα — άλλο που δεν ΅ας φαίνεται σαν τέτοια τώρα λόγω της πολυπλοκότητας που πήρε στο είδος-΅ας (συ΅φωνώ ΅’ αυτό, οτι δηλαδή έχει ξεφύγει απ’ τα όρια της βιολογίας).

Για να ε΅φανιστεί ό΅ως νοη΅οσύνη, χρειαζό΅αστε ΅ια οντότητα που να αντιδρά σε εξωτερικά ερεθίσ΅ατα. Αυτό είναι κατ’ αρχήν που δεν πληροί ένα αυτοτελές σύ΅παν, αφού δεν υπάρχει κάτι εξωτερικό στο οποίο να αντιδρά (αλλιώς τί σόι αυτοτελές είναι;). Δεν υπάρχει «νοη΅οσύνη σε απο΅όνωση». Πώς επιτυγχάνεται η νοη΅οσύνη χωρίς εξωτερικά ερεθίσ΅ατα; Αυτό είναι που πρέπει να εξηγήσει κανείς πρώτα, και τότε θα σκεφτώ κ’ εγώ πώς ΅πορεί ένα φωτόνιο να είναι ακίνητο, κ’ ένας κύκλος να έχει γωνίες. Πρώτα εσύ ό΅ως, αφού εσύ άρχισες. Έπειτα, άλλο πρόβλη΅α είναι οτι η νοη΅οσύνη εξελίχθηκε στον πλανήτη-΅ας, αλλιώς δεν θα υπήρχε. Στο σύ΅παν, στην ολότητά του, πώς να εξελιχθεί η νοη΅οσύνη; Με τί αντιπάλευε το σύ΅παν ώστε να εξελιχθεί η νοη΅οσύνη-του, αφού το θεωρείς αυτόνο΅ο; Αν φανταστείς ΅ια συ΅παντική νοη΅οσύνη ουρανοκατέβατη (και όχι προϊόν εξέλιξης), θα πρέπει να εξηγήσεις πώς εγκαταστάθηκε. Αν πεις «υπήρχε από ανέκαθεν», χαίρω πολύ, κ’ εγώ ΅πορώ να πω οτι το σύ΅παν έχει ουροδόχο κύστη, χωρίς να εξηγώ ούτε πώς δη΅ιουργήθηκε — «υπήρχε από ανέκαθεν» — ούτε τί σκοπό εξυπηρετεί, ούτε ποια ΅έρη του σύ΅παντος την αποτελούν — «όλο το σύ΅παν είναι ΅ια ουροδόχος κύστις!». Ελπίζω να ΅ην σε παραπλανά η γελοιότητα του παραδείγ΅ατός ΅ου. Επίτηδες το έκανα γελοίο για να οδηγήσω τη σκέψη-΅ας στα άκρα.

 

Τέλος, η αναπτυγ΅ένη νοη΅οσύνη (π.χ., η ανθρώπινη) πετυχαίνει την αναπαράσταση του εξωτερικού κόσ΅ου, εσωτερικά. ....΅έσω όχι πλήρως κατανοητών ΅έχρι στιγ΅ής διεργασιών καταλήγου΅ε να αναπαριστού΅ε (αφηρη΅ένα) τον εξωτερικό κόσ΅ο, στις δο΅ές του εγκεφάλου και του νου-΅ας. Στο σύ΅παν τί είδους αναπαράσταση γίνεται; Ποιο πράγ΅α αναπαρίσταται, και πού, ΅έσω ποιων δο΅ών; Αυτά είναι λίγα από τα ερωτή΅ατα που γεννάει στο νου-΅ου η ιδέα οτι το σύ΅παν είναι ΅ια οντότητα που κατέχει νοη΅οσύνη.

IAN 2008

 

Και πάλι στο ζήτημα για τη σχέση της νοημοσύνης με τη ψυχή και τη βιολογία. Δεν θέλω να υποτιμήσω τις γνώσεις των ειδικών σχετικά με αυτό το ζήτημα και δεν αμφισβητώ τα μεγάλα επιτεύγματά τους. Δεν έχω κανένα λόγο να αμφιβάλλω για αυτές τις πασίγνωστες και επαναστατικές ανακαλύψεις στο χώρο της βιολογίας. Εκφράζω τις απόψεις μου κυρίως για φαινόμενα και σχέσεις που δεν περιγράφονται πλήρως στην επιστήμη ή θεωρούνται δεδομένα χωρίς ικανοποιητικές εξηγήσεις, και αναφέρω άλλες πιθανές εκδοχές και πιθανές ανακρίβειες που εμποδίζουν την κατανόηση του φαινομένου της ζωής.

Η βιολογία είναι επιστήμη με την αυστηρή έννοια που όλοι γνωρίζουμε και δεν μπορεί να έχει τεκμηριωμένη άποψη για την ύπαρξη νοημοσύνης ή ψυχής στους γαλαξίες ή στο σύμπαν ολόκληρο. Η εμπειρία και το αντικείμενό της είναι σε μορφές ζωής επάνω στον πλανήτη μας και σε τυχόν πετρώματα εξωγήινης προέλευσης και σε σχετικά μικρού όγκου βιολογικούς οργανισμούς. Γίνονται έρευνες και υπάρχουν ιδιαίτεροι κλάδοι για τη νοημοσύνη, τη γλώσσα και την τεχνητή νοημοσύνη.

Σύμφωνα με τη βιολογία (ή και με άλλους τομείς έρευνας της νοημοσύνης), φαίνεται πως λείπουν οι προϋποθέσεις για την ύπαρξη νοημοσύνης στην ολότητα του Σύμπαντος. Αυτή δεν είναι μία επιστημονική διαπίστωση. Η επιστήμη γνωρίζει ποιες είναι οι προϋποθέσεις στη βάση της εμπειρίας εδώ στη Γη και από τη μελέτη διαφόρων οργανισμών, γήινης ή και εξωγήινης προέλευσης. Η εμπειρική γνώση αυτή δεν μπορεί να αποκλείσει τη δυνατότητα ή την ύπαρξη άλλων διαφορετικών προϋποθέσεων, σε άλλους χρόνους και χώρους του Σύμπαντος. Δεν της επιτρέπει να εκφέρει άποψη για το Σύμπαν σαν ολότητα, αφού δεν έχει μελετήσει τη δομή και τη συμπεριφορά του Σύμπαντος σε μακροσκοπικές διαστάσεις και σε διαστάσεις εκατομμυρίων ετών φωτός. Να σταθούνε σε αυτό που γνωρίζουν και να μην αναφέρονται σε περιπτώσεις που αγνοούν ή δεν εφαρμόζονται οι γνωστές προϋποθέσεις. Δεν μπορούν να γενικεύσουν και να κάνουν νόμο για όλο το Σύμπαν, τις ίδιες προϋποθέσεις και όρους για την εμφάνιση της ζωής-ψυχής. Αυτό τον αυστηρό φραγμό και περιορισμό στη γενίκευση, η ίδια η επιστήμη έβαλε στον εαυτό της σαν νόμο, “ενοχοποιώντας” τους φιλοσόφους για την προσπάθεια γενίκευσης. Ας είναι λοιπόν πιο συγκρατημένοι στη γενίκευση, μέσα στα αυστηρά πλαίσια που καθορίζονται από τις παρατηρήσεις στην εμπειρία και να μην αναφέρονται σε διαφορετικές συνθήκες και σε πράγματα που δεν παρατηρήθηκαν.

Για να εμφανιστεί η νοημοσύνη χρειάζεται μια οντότητα που να αντιδρά σε εξωτερικά ερεθίσματα;

Είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των εξειδικευμένων επιστημών, να ξεκινούν από κάπου, θεωρώντας δεδομένη την ύπαρξη των πραγμάτων που μελετούν (το αντικείμενό τους), αφήνοντας ανεξήγητη την ύπαρξη κάποιων ιδιοτήτων και παραβλέποντας τις όποιες απορίες για την ύπαρξη αυτών των ιδιοτήτων τους. Έτσι και στο χώρο της βιολογίας, ξεκίνησαν με δεδομένο ότι κάποια όντα είναι έμβια, παρατήρησαν τα κοινά γνωρίσματα που έχουν όλες οι μορφές ζωής πέρα από τις μεγάλες διαφορές τους και στην πορεία έφθασαν να περιγράφουν τις προϋποθέσεις για να εμφανίζονται έμβιοι οργανισμοί. Δεν μπορούν όμως να μη βρουν ξανά μπροστά τους το ερώτημα που απέφυγαν στην αρχή και στο οποίο εάν είχαν “κολλήσει”, φυσικά δεν θα είχε προοδεύσει η επιστήμη.

Ώστε γίνεται η ανόργανη ύλη να συγκροτεί τέτοιες μορφές ύπαρξης που αντιδρούν στα εξωτερικά ερεθίσματα όχι σαν νεκρά πράγματα, αλλά σαν “αυτενεργά” δηλαδή με πολύπλοκους τρόπους, οι οποίοι προκαθορίζονται και καθορίζονται από την εσωτερική συγκρότηση και τη δομή των έμβιων οργανισμών. Η οργάνωση της ύλης και οι βιολογικοί οργανισμοί αποκτούν την ικανότητα να αντιδρούν με τον τρόπο που “βολεύει” και διατηρεί το βιολογικό οργανισμό και όχι όπως επιβάλουν μόνο οι εξωτερικές επιδράσεις. Τα αποτελέσματα των εξωτερικών επιδράσεων “φιλτράρονται”, εμποδίζονται ή ενισχύονται, ”επιτρέπονται” ή “αποτρέπονται” από μία εσωτερική συμπεριφορά που γίνεται στα βιολογικά μέρη αλλά και στη ψυχική παρουσία. Όπως έχει ειπωθεί, η αντίδραση αυτή μπορεί να ξεκινάει από μία “ελάχιστη” παρουσία ψυχής και νοημοσύνης, σε σημείο που είναι δυσδιάκριτα τα όρια ζωής και νεκρής ύλης. Γιατί όμως, οι προϋποθέσεις οδηγούν στην εμφάνιση των βιολογικών φαινομένων και της ζωής και όχι στη δημιουργία νεκρών πραγμάτων με πιο περίπλοκους τρόπους; Η οντότητα που αντιδράει σε εξωτερικά ερεθίσματα με τη στοιχειώδη νοημοσύνη της υπάρχει πριν από τα ερεθίσματα ή δημιουργείται με εκείνα; Αν η νοημοσύνη επιτυγχάνεται με εξωτερικά ερεθίσματα τότε πώς γίνεται να υπάρχει η νοημοσύνη πριν από τα εξωτερικά ερεθίσματα, αφού τα τελευταία προϋποθέτουν κάτι με νοημοσύνη ;

Ώστε πρέπει να υπάρχει από πριν μία οντότητα με στοιχειώδη ψυχή και νοημοσύνη για να μπορέσει να εξελιχθεί και να αποκτήσει μεγαλύτερη νοημοσύνη. Για να υπάρχουν ερεθίσματα και επιδράσεις επάνω σε ένα πράγμα, πρέπει συγχρόνως να υπάρχει και αυτό το (σταθερό) πράγμα. Όταν υπάρχει αυτό το πράγμα σαν σταθερό, τότε βρίσκεται σε περιβάλλον και συνυπάρχει με άλλα. Στην περίπτωση της ψυχής ή της νοημοσύνης, όχι μόνο υπάρχει ένα πράγμα που διατηρείται με κάποιους σταθερούς τρόπους μέσα σε ένα περιβάλλον, αλλά αυτό το πράγμα επηρεάζεται και αντιδράει σαν ολότητα, με τη συμβολή της δικής του εσωτερικής δομής και δράσης. Αυτή η δυνατότητα της δικής του συμβολής και συμμετοχής στη συμπεριφορά του και στην αντίδραση από τους εξωτερικούς ερεθισμούς πώς προέκυψε; Εάν προέκυψε από τις άψυχες υλικές αλληλεπιδράσεις και τους κατάλληλους συνδυασμούς των υλικών στοιχείων τότε πρέπει να συμπεράνουμε ότι η εμφάνιση των ιδιοτήτων της ζωής έγινε δυνατή χωρίς κανένα ερεθισμό και χωρίς εξέλιξη. Ακόμα και η εξέλιξη άψυχων πραγμάτων, προϋποθέτει να υπάρχουν πράγματα με σταθερή δομή και με κάποια σταθερότητα στη σύνθεσή τους.

Θα απαντούσε κάποιος, ότι από την ώρα που εμφανίστηκε η απλούστερη μορφή ζωής, έγιναν δυνατοί οι ερεθισμοί και μπόρεσε να γίνει δυνατή η εξέλιξή της. Το πέρασμα από την ανόργανη ύλη στην απλούστερη μορφή ζωής μοιάζει αγεφύρωτο και “μαγικό” εάν περιοριστούμε στην ύπαρξη της ύλης, όπως την θεωρούσαμε με τις συνηθισμένες καταστάσεις της. Θα πω κάτι ακόμα για αυτό το “πέρασμα” από την ανόργανη ύλη στις απλούστερες μορφές ζωής, που δεν νομίζω να έφτασε μέχρι εκεί το μυαλό βιολόγου ερευνητή, διότι υπάρχει ένα άλλο “πέρασμα” που πρέπει να προηγηθεί και αυτό αποτελεί πρόβλημα στο μυαλό του φυσικού: Πώς από το πλήθος των υλικών αλληλεπιδράσεων και των ποσοτήτων της ύλης μπορούν να δημιουργούνται σταθερά πράγματα, να διατηρούνται σταθεροί τρόποι σύνδεσης των υλικών στοιχείων και κατ' επέκταση πιο σύνθετα πράγματα με σταθερή δομή;

Ε, λοιπόν για πρώτη φορά νομίζω, ότι κάποιος συσχετίζει αυτά τα δύο ζητήματα για να δείξει ότι η παρουσία της ζωής, της ψυχής και της νοημοσύνης έχουν άμεση σχέση με τη σταθερότητα και με τη δυνατότητα ταυτόχρονης ή πολύ γρήγορης υλικής αλληλεπίδρασης. Και αυτά τα τελευταία σχετίζονται άμεσα με την προϋπάρχουσα σταθερότητα και αμεσότητα του αδημιούργητου Σύμπαντος και το χώρο. Αυτή είναι μία μεγάλη διαφορά της φιλοσοφικής θεωρίας που έχω αναπτύξει από τις άλλες και η αρχή μίας μεγάλης θεωρητικής επανάστασης, που ξεπερνάει τα στενά όρια των ειδικών επιστημών. Μικροφυσική, κοσμολογία και βιολογία συναντιούνται σε δύο-τρεις γνωστές λέξεις και τη συνάντηση αυτή επιχειρώ να αποκαλύψω με τους απλούστερους συλλογισμούς. Συναντιούνται σε συνηθισμένες λέξεις (αλληλεπίδραση σε κοινό χρόνο, με το πιο γρήγορο τρόπο, δηλαδή ταυτόχρονη και παραταύτα με σταθερότητα), οι οποίες αναφέρονται σε κοινά και διαδεδομένα φαινόμενα.

Έπειτα υπάρχει και μία άλλη λεπτομέρεια που κρύβεται στην ειδικότερη λεξούλα του “ερεθισμού”. Διότι ο ερεθισμός είναι ένα είδος επηρεασμού “προσαρμοσμένου” στον χώρο που μελετάμε και αφαιρεί την ύπαρξη όλων των άλλων επηρεασμών που δεν σχετίζονται με το ζήτημα. Επάνω στο βιολογικό οργανισμό επιδρούν πολλά πράγματα και με πολλούς τρόπους, σταθερά ή μεταβαλλόμενα και μπορεί να προκαλούν επηρεασμούς μηχανικούς, χημικούς, φυσικούς. Ο βιολογικός οργανισμός μπορεί να επηρεάζεται χωρίς να προκαλείται καμία βιολογική αντίδραση ή κάποια αλλαγή της συμπεριφοράς ή να προκαλείται σε επόμενη χρονική στιγμή και όχι αμέσως. Από το πλήθος των επηρεασμών και των επιδράσεων επάνω στον οργανισμό, ξεχωρίζονται μερικοί που προκαλούν άμεσο ερεθισμό και όχι όλοι. Έτσι ο βιολογικός οργανισμός μπορεί να αντιδράσει ή όχι και αυτό εξαρτάται από τη βιολογική του δομή και τις εσωτερικές του αντιδράσεις, που “εκτελούν” επιλεκτικές αντιδράσεις και “αφαίρεση” από το πλήθος των εξωτερικών επιδράσεων. Με την εξέλιξη του απλού οργανισμού, ο ερεθισμός αποκτάει ξεκάθαρα και άλλα χαρακτηριστικά όπως είναι το αίσθημα και η ψυχική κατάσταση και ο βιολογικός οργανισμός γίνεται αυτο-ερεθιζόμενος, για να μην πούμε ότι είναι διαρκώς  ερεθισμένος.

Η νοημοσύνη φαίνεται να εξελίσσεται με τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος, όταν η ζωή ξεκινάει από το σχετικό μηδέν της ανόργανης ύλης. Όταν όμως εξελιχθεί μπορεί να λειτουργεί και η ψυχή να αυτοερεθίζεται (να βιώνει καταστάσεις), χωρίς να υπάρχουν τα ερεθίσματα από το περιβάλλον. Με μία δόση υπερβολής, θα λέγαμε ότι το περιβάλλον έχει “αφομοιωθεί” και μεταφερθεί σαν φανταστικό μέσα στον εγκέφαλο. Εάν διακόπταμε τη σύνδεση του οργανισμού με το περιβάλλον (συνθήκες απομόνωσης των αισθήσεων), χωρίς να προκαλέσουμε καταστροφή στο βιολογικό οργανισμό, αυτός νομίζω θα εξακολουθούσε να έχει ερεθίσματα, αντιδράσεις και σκέψεις, ανεξαρτήτως της όποιας λογικής ή της ομαλότητας. Όμως, η ύπαρξη της νοημοσύνης και της ψυχής των έμβιων οργανισμών είναι πράγματι εξαρτημένη και διασυνδεμένη με το περιβάλλον (με ιδιαίτερους τρόπους προς το υλικό-εξωτερικό περιβάλλον) και διαμορφωμένη με τα εξωτερικά ερεθίσματα, σε συγκεκριμένο χώρο, χρόνο και συνθήκες. “Συνυφασμένη” η ψυχή και η νοημοσύνη με το περιβάλλον αποκτάει ποιότητα και προτρέπεται στη διατήρηση της ύπαρξης και της σταθερότητας της, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ύπαρξη του βιολογικού οργανισμού και κατ' επέκταση με το περιβάλλον. Η αντίδραση στους εξωτερικούς ερεθισμούς χρειάζεται από την ανάγκη της επιβίωσης και της προσαρμογής μέσα στο περιβάλλον και όχι για τη διατήρηση ή την εξέλιξη της νοημοσύνης και της ψυχής καθ' εαυτών. Μάλιστα, η μακροχρόνια εξελιγμένη νοημοσύνη και η ύπαρξή της μπορούν να “αντιγράφονται” σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και δεν χρειάζονται ξανά τους παρελθόντες ερεθισμούς.

Η δυνατότητα να αυτο-αντιγράφονται ορισμένα πολύπλοκα μόρια (βασισμένα στο στοιχείο του άνθρακα) ξεχωρίζει την ύπαρξη ζωής από την ανόργανη ύλη, σύμφωνα με τη βιολογία. Η δυνατότητα αυτή εξηγεί πως γίνεται η εμφάνιση της ζωής αλλά δεν επιλύνει το γρίφο. Θα μπορούσε η αντιγραφή και η φυσικοχημική σύνθεση να γίνεται χωρίς την εμφάνιση ψυχικών καταστάσεων και φαινομένων, άντε ...να σταματάει στην ύπαρξη των φυτών. Η αντιγραφή και η πολυπλοκότητα των οργανικών μορίων δείχνει τη σχέση της ζωής με το μικρόκοσμο και ο μικρόκοσμος έχει κατά πάσα πιθανότητα “άμεση επαφή” με όλο το Σύμπαν και το χώρο. Πρέπει να προβληματίσει η παρατήρηση ότι η πολυπλοκότητα των μορίων και η αυτο-αντιγραφή τους να ξεκινάνε από τις μικρότερες διαστάσεις του υλικού κόσμου. Αυτό στη δική μου θεώρηση των πραγμάτων μεταξύ άλλων σημαίνει, ότι χρειάζονται οι μικρότερες δυνατές αποστάσεις για να γίνονται οι γρηγορότερες αλληλεπιδράσεις.

 

Back To Top

 

 

 

 

© copyright Κώστας Γ. Νικολουδάκης

Επιμέλεια-Σχεδίαση  2004 - 2016

 

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ                     http://www.kosmologia.gr                      ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΤΗΣ

 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ SITE

clock

Καλύτερη εμφάνιση σε ανάλυση 1024x768px | οθόνη τουλάχιστον 17" | codepage windows-1253 (Greek) | IE v.6.0 +